Not seeing a Scroll to Top Button? Go to our FAQ page for more info.
  • An Image Slideshow
  • An Image Slideshow
  • An Image Slideshow
  • An Image Slideshow
  • An Image Slideshow
  • An Image Slideshow

Τα θειούχα νερά

ΤΑ ΘΕΙΟΥΧΑ ΝΕΡΑ – ΤΑ ΛΟΥΤΡΑ ΤΗΣ ΡΗΓΑΙΝΑΣ – Το «ΧΛΙΟ»

 

Στις όχθες του ποταμού Σέτραχου (ή ποταμού της Μαραθάσας ή ποταμού των Εφταβρύσων) και σε απόσταση ενός περίπου χιλιομέτρου από τα τελευταία σπίτια του Μουτουλλά (προς τον Πεδουλά) υπάρχουν τέσσερις πηγές θειούχων νερών.

Ο χώρος των πηγών αυτών, που είναι εξαιρετικής φυσικής ομορφιάς, ονομάζεται και «Λουτρά της Ρήγαινας», γιατί , σύμφωνα με την παράδοση κατά την περίοδο της Φραγκοκρατίας μετέβαινε εκεί και έκανε το μπάνιο της η Ρήγαινα, η οποία τα καλοκαίρια παραθέριζε στον Μεσαιωνικό οικισμό «Μάραθο» (Marato), που βρισκόταν σε τοποθεσία απέναντι από το Μουτουλλά.

Ο ποιητής Κώστας Μόντης περιγράφει ως εξής το τοπίο των «Λουτρών της Ρήγαινας» (εφημερίδα «Ελευθερία», Αύγουστος 1936):

«…Και προχωρείς αναπνέοντας την πράσινη ψυχή της φύσης, την αγνή… Προχωρείς όσο που να φτάσεις στο «μαειρισσίν».  Αγριόδενδρα με δάφνες και μυρσίνια μπλεγμένα σχηματίζουν ένα άντρο υπόγειο για να κρύψουν απ΄ τα μάτια του ήλιου κάτι το αρχαίο σκάλισμα βράχου που από μέσα από δυο τρυπίτσες του αθώρητο βγαίνει ένα θειούχο νερό. Μερικές πέτρες ενωμένες με κογκρέ μαρτυρούν πως μια φορά – πόσα χρόνια; - ερχόντουσαν δωπέρα για να πάρουν το μπάνιο τους κι άλλοι άνθρωποι…

Και φαντάστηκα μια στιγμή να κάθεται ολόγυμνη μες στο σκάλισμα της πέτρας κάποια ξανθή πανώρια βασιλοπούλα και να τη λούζουνε οι σκλάβες της κρυμμένη μέσα σ΄εκείνα τα φυλλώματα, ενώ απ΄ τ΄ αντικρινό κλαρί της δάφνης ένα γαρδέλι ερωτεμένο να τραγουδάει τον πόνο της αγάπης του. Παρακάτω μια χωριάτισσα έπλενε στο θειούχο με τα πόδια της κάμποσα ασπρόρουχα…»

 

Η εφημερίδα «Κυπριακός Φύλαξ» (30.0.1925 σ. 3) έγραψε:

 

ΝΕΑΙ ΘΕΙΟΥΧΟΙ ΠΗΓΑΙ

 

Παρά τα όχθας του ποταμού Μαραθάσης, ιδία εις το μέρος αυτού το παρά τον Μουτουλλάν, υπάρχουσι πολλαί πηγαί θειούχοι. Μία δε τούτων λεγόμενη «Μαγειρισσίν» και «Λουτρόν» φαίνεται, ή μάλλον είναι βέβαιον ότι θα εχρησιμοποιείτο κατά την αρχαιότητα, διότι είναι λαξευμένη επί σκληροτάτου βράχου κατά τοιούτον τρόπον, ώστε να κάθηται εν αυτώ είς άνθρωπος ανέτως, εκ του πυθμένος δε τούτου ρέει το θειούχον.   Πλησίον δε υπάρχουσι και ερείπια παλαιών τοίχων.

 

Δείγματα του ύδατος τριών των ως άνω πηγών εστάλησαν εις τον χημικόν της Κυβερνήσεως δι΄ ανάλυσιν, η έκθεσις του οποίου λέγει επί λέξει: «Τα ύδατα ταύτα ασυνήθους συνθέσεως είναι αλκαλικά θειούχα… Δύνανται να χρησιμοποιώνται δια μπάνια»

 

Ο δε έντιμος Αρχίατρος εις τον οποίον υπεβλήθησαν αι αναλύσεις γράφει:

 

«Τα ύδατα ταύτα είναι κατάλληλα δια ρευματικάς και δερματικάς ασθενείας».

 

ΤΟ «ΧΛΙΟ»

 

Στις πηγές των θειούχων νερών πήγαιναν μέχρι τις αρχές τις δεκαετίας του 1960 οι γυναίκες του Μουτουλλά και έπλεναν τα ρούχα τους στο «Χλιο» (το χλιαρό νερό των θειούχων νερών). Οι Μουτουλλιώτισσες, φορτωμένες την κοφίνα με τα άπλυτα ρούχα και κρατώντας στο χέρι τη «φαούτα» και το «χαρκούδιν» έφταναν πρωί πρωί στο «Χλιο». Ο χώρος ζωντάνευε από τις ομιλίες και τα γέλια των γυναικών, κάποτε και από κανένα καυγαδάκι, αλλά και από τους κτύπους της «φαούτας» (τα «φαουτίσματα» στα ρούχα, με σκοπό να καθαρίσουν καλύτερα). Τα πλυμένα με θειούχο νερό ρούχα πραγματικά γίνονταν πεντακάθαρα και μοσχομύριζαν.

 

 

Φωτογραφίες από την αναπαράσταση πλυσίματος ρούχων στο Χλιο στα πλαίσια της εκδήλωσης <<Η Διαδρομή του Νερου στον Μουτουλλά>>

 

 

Ο Αθανάσιος Σακελλάριος (1890) αναφέρει στο έργο του «Κυπριακά» (τ.Α, σελ. 129):

 

«…Εν τω Καλοπαναγιώτη και Μοδουλά υπάρχουσιν άφθονα θειούχα ύδατα, εν οις ως έχουσι και πότασσαν αι γυναίκες των κωμών τούτων εκρυπίζουσι τα εαυτών ενδύματα…»

  

 

 

Σημείωση: Ηλικιωμένοι κάτοικοι του χωριού σε διηγήσεις τους στα παιδιά και εγγόνια τους, τους ανέφεραν πολλές φορές την παράδοση για «τα Λουτρά της Ρήγαινας» την οποία και εκείνοι άκουσαν από τους γονείς και τους παππούδες τους.